Bệnh trĩ ngoại là một vấn đề sức khỏe nhạy cảm, khác với loại trĩ nội khó nhận biết, trĩ ngoại gây ra nhiều triệu chứng ngay từ giai đoạn đầu. Tuy nhiên, người bệnh cũng có thể nhầm lẫn trĩ ngoại với các bệnh lý ở khu vực hậu môn trực tràng khác như nứt kẽ, áp xe, sa trực tràng, rò hậu môn,… Vì vậy để giúp người bệnh sớm nhận biết bệnh, bài viết sẽ cung cấp thông tin liên quan đến nguyên nhân, triệu chứng, cách chẩn đoán và điều trị được chia sẻ từ chuyên gia trong ngành.

Tư Vấn Trực Tuyến Miễn Phí

Trĩ ngoại là gì? Phân loại bệnh trĩ ngoại

Theo thống kê, có đến hơn 75% dân số trên thế giới phải đối mặt với triệu chứng của bệnh trĩ ít nhất một lần trong đời. Đặc biệt, bệnh trĩ ngoại có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm không chỉ ảnh hưởng đến người lớn tuổi mà còn có thể xuất hiện ở các đối tượng trẻ tuổi hơn. Theo một nghiên cứu được công bố trong tạp chí Diseases of the Colon & Rectum, tỷ lệ mắc trĩ ngoại ở trẻ em dưới 12 tuổi là khoảng 4,9%.

Bệnh trĩ ngoại là tình trạng búi trĩ hình thành ở dưới lớp da gần với phần rìa hậu môn (bên dưới đường lược), đây là nơi có nhiều dây thần kinh cảm giác nên thường gây ra nhiều đau đớn và khó chịu cho người bệnh. Búi trĩ ngoại là do các đám rối tĩnh mạch ở gần khu vực hậu môn bị sưng phồng, giãn ra và gấp khúc tạo thành búi trĩ dưới dạng khối u sưng dưới da. Bệnh trĩ ngoại có thể đi kèm với trĩ nội tạo thành trĩ hỗn hợp hoặc trĩ vòng.

Trĩ ngoại là gì?

Trĩ ngoại là gì?

Bệnh trĩ ngoại được chia thành 4 cấp độ, trong đó

  • Cấp 1 người bệnh có thể bị đau rát, ngứa nhẹ và chảy máu ở hậu môn, đồng thời có khối u sưng hơi cứng nổi lên ở hậu môn
  • Cấp độ 2 là búi trĩ đã sưng to hơn và có thể sa ra ngoài hậu môn khi rặn trong lúc đại tiện nhưng có thể tự co lên trở lại sau đó
  • Cấp độ 3 với mức độ sa búi trĩ nghiêm trọng hơn, chảy nhiều máu và đau rát hậu môn dữ dội, búi trĩ không thể tự co lên được, người bệnh phải dùng tay để đẩy vào
  • Cấp độ 4 là búi trĩ bị sa thường xuyên, dẫn đến sa trĩ tắc mạch, nhiễm trùng và hoại tử nghiêm trọng.

Bệnh trĩ ngoại tuy không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng gián tiếp và gây ra nhiều triệu chứng đau rát, ngứa ngáy, vướng víu và cảm giác khó chịu tác động tiêu cực đến đời sống sinh hoạt của người bệnh. Nếu không điều trị kịp thời và dứt điểm có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm làm suy giảm sức khỏe của người bệnh như viêm – nhiễm trùng, tắc mạch, huyết khối, hoại tử,… thậm chí là ung thư hậu môn.

Do đó, nếu có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh trĩ ngoại, người bệnh nên đi thăm khám và điều trị sớm để tránh các biến chứng ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của bản thân.

Người bệnh có thể phân biệt từng loại trĩ dựa vào thông tin sau:

Phân loại trĩ

Phân loại trĩ

– Bệnh trĩ nội là các loại búi trĩ xuất hiện từ phía trên đường lược. Trĩ nội thường không gây ra triệu chứng ở giai đoạn đầu tiên vì chúng nằm bên trong trực tràng – nơi không có dây thần kinh cảm giác và không thể nhìn thấy bằng mắt thường, bệnh nhân chỉ nhận thấy tình trạng đại tiện ra máu lẫn trong phân hoặc dính trên giấy vệ sinh khi lau chùi. Tuy nhiên, khi bệnh trĩ phát triển trầm trọng hơn (từ mức 2 trở đi), búi trĩ sẽ có thể sa ra ngoài hậu môn khi đại tiện và gây ra nhiều triệu chứng nghiêm trọng khác.

– Bệnh trĩ ngoại là các loại búi trĩ xuất hiện ở phía dưới đường lược, nằm bên dưới lớp da hậu môn. Trĩ ngoại có thể dễ dàng nhìn thấy, sờ thấy và có thể gây ra tình trạng đau rát, khó chịu hơn nhiều do với loại trĩ nội do vùng tổn thương thường xuyên phải tiếp xúc, cọ xát trực tiếp với các vật thể bên ngoài như quần áo, ghế ngồi, mặt phẳng cứng,… Nếu búi trĩ bị nghẹt, nó có thể gây ra đau nhức khó chịu và lòi ra hậu môn như khối thịt hoặc cục u có màu đỏ, tím sẫm,…

– Bệnh trĩ hỗn hợp là tình trạng gặp cả 2 loại trĩ nội và trĩ ngoại cùng xuất hiện một lúc, búi trĩ nằm cả trên và dưới đường lược, được che phủ bởi cả da và niêm mạc hậu môn. Điều này có nghĩa là đám rối tĩnh mạch sưng phồng và viêm nhiễm không chỉ xuất hiện ở bên trong hậu môn mà còn ở bên ngoài hậu môn. Trĩ hỗn hợp gây ra các triệu chứng của trĩ nội và trĩ ngoại, nghiêm trọng hơn loại trĩ đơn thuần. Khi các búi trĩ nằm gần nhau, chúng có thể xếp thành vòng gọi là bệnh trĩ vòng.

Nguyên nhân gây ra bệnh trĩ ngoại

Nguyên nhân gây bệnh trĩ ngoại

Nguyên nhân gây bệnh trĩ ngoại

– Chế độ ăn uống: Chế độ ăn uống thường xuyên thiếu chất xơ và ít uống nước có thể làm tăng nguy cơ táo bón và áp lực trong các tĩnh mạch ở khu vực hậu môn, đồng thời gây ra sự căng tức và khó khăn trong lúc đi đại tiện. Ngoài ra, hạn chế việc tiêu thụ các loại thực phẩm giàu đạm và protein vì chúng thường gây ra tình trạng tiêu hóa kém và gây ra táo bón, điều này làm tăng áp lực trong hậu môn và dẫn đến nguy cơ mắc bệnh trĩ ngoại.

– Lối sống sinh hoạt: Những người ít vận động, có công việc đòi hỏi ngồi lâu, đứng lâu hoặc thường xuyên nâng đồ nặng như nhân viên văn phòng, thợ bốc vác, thợ may, lái xe,… có thể tạo áp lực lên vùng hậu môn và trực tràng dưới, dẫn đến việc các mạch máu bị sưng phồng và viêm nhiễm làm hình thành các búi trĩ ngoại.

– Thói quen vệ sinh: Thói quen ngồi lâu, sử dụng điện thoại hoặc rặn mạnh khi đại tiện cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ ngoại. Việc ngồi lâu cố định ở một tư thế và áp lực rặn mạnh tống phân cứng ra ngoài khiến hậu môn phải chịu nhiều áp lực khiến các mạch máu bị sưng phồng quá mức và hình thành các búi trĩ ngoại ở hậu môn.

– Phụ nữ mang thai và sau sinh: Trong thời kỳ mang thai, áp lực từ thai nhi và sự gia tăng nồng độ hormone thai kỳ Progesterone sẽ khiến các tĩnh mạch ở khu vực hậu môn dễ bị biến dạng và phồng lên, hình thành đám rối tĩnh mạch (búi trĩ ngoại). Quá trình sinh nở chị em phải rặn mạnh cũng có thể khiến tĩnh mạch hậu môn suy giảm, dễ bị sưng phồng và hình thành búi trĩ. Sau khi sinh, chị em phụ nữ thường ít di chuyển và có chế độ ăn uống kiêng cử hơn, điều này cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình nhuận tràng và dẫn đến bệnh trĩ ngoại.

– Lão hóa: Khi cơ thể lão hóa do tuổi tác, các mô và cơ trong cơ thể mất dần đi tính đàn hồi, bao gồm cả mạch máu, điều này khiến chúng dễ bị viêm nhiễm và sưng phình và xuất hiện búi trĩ ngoại. Lúc này hệ thống tiêu hóa – nhuận tràng cũng bị suy yếu, khiến phân cứng và khó thoát ra ngoài hậu môn khi đại tiện, chính việc này cũng góp phần làm bệnh trĩ thường xuất hiện ở người lớn tuổi.

– Nguyên nhân khác: Các yếu tố di truyền có thể khiến mạch máu và mô liên kết trong vùng hậu môn và trực tràng dưới dễ bị tổn thương hơn, làm tăng khả năng mắc bệnh trĩ ngoại. Bên cạnh đó, một số bệnh như bệnh gan, ung thư, bệnh đường hô hấp, viêm loét đại tràng và suy tim,… có thể gây ra bệnh trĩ ngoại – đây được coi như một triệu chứng phụ đi kèm các tình trạng bệnh lý trên.

Các triệu chứng của bệnh trĩ ngoại

Bệnh trĩ ngoại có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, cụ thể gồm:

Triệu chứng của bệnh trĩ ngoại

Triệu chứng của bệnh trĩ ngoại

– Sưng đau, ngứa rát ở vùng hậu môn: Đây là triệu chứng đầu tiên và dễ nhận biết nhất của bệnh trĩ ngoại. Do sự giãn nở của các tĩnh mạch, các búi trĩ ngoại hình thành ở ngoài hậu môn bị cọ xát với quần áo, giường, ghế,… gây cảm giác sưng, đau và ngứa khi ngồi, đi vệ sinh hay hoạt động. Tần suất và mức độ của triệu chứng khó chịu này sẽ ngày càng tăng thêm nếu bệnh trĩ không sớm được điều trị và khắc phục hiệu quả.

– Sa búi trĩ: Các búi trĩ có kích thước to nhỏ khác nhau, tạo thành khối u sưng hơi cứng hoặc cục thịt thừa màu đỏ nhạt, tím xanh sẫm,… tùy theo mức độ nặng nhẹ của bệnh mà người bệnh có thể sờ và nhìn thấy trực tiếp bằng mắt thường. Búi trĩ ở giai đoạn 2 trở đi có thể sa ra ngoài khu vực hậu môn và đi kèm với các triệu chứng khó chịu, trong đó tình trạng tăng tiết dịch sẽ khiến cho vùng hậu môn bị ẩm ướt, ngứa ngáy khó chịu và dễ bị viêm – nhiễm trùng nghiêm trọng.

– Chảy máu ở vùng hậu môn: Đây là triệu chứng thường gặp ở nhiều giai đoạn bệnh trĩ ngoại khác nhau, kể cả giai đoạn đầu. Do sự căng tức và tổn thương của các tĩnh mạch, các búi trĩ ngoại có thể bị rách hoặc nứt vỡ, gây ra hiện tượng chảy máu khi đi đại tiện hay lau chùi khu vực hậu môn. Máu xuất ra từ búi trĩ ngoại thường có màu đỏ tươi, ít hoặc không có cục máu đông.

Đối với những trường hợp trĩ nghiêm trọng ở mức độ 3 và 4, máu có thể chảy thành tia, thành dòng ngay cả khi người bệnh không đi đại tiện, tình trạng này kéo dài sẽ khiến người bệnh bị thiếu máu, suy nhược cơ thể, chóng mặt, buồn nôn,…

– Nhiễm trùng ở vùng hậu môn: Đây là triệu chứng nguy hiểm và cần được điều trị kịp thời của bệnh trĩ ngoại. Do sự tiếp xúc với chất bẩn và vi khuẩn trong phân, các búi trĩ ngoại có thể bị nhiễm trùng, gây ra các biểu hiện như sưng tấy, chảy dịch mủ, có mùi hôi nồng, lên cơn sốt cao, đau nhức ở vùng hậu môn,…

Nếu không được thăm khám và điều trị sớm, nhiễm trùng có thể lan rộng sang các cơ quan lân cận khác trong cơ thể, gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm gan, viêm ruột, viêm phúc mạc,… hay thậm chí là sốc nhiễm khuẩn, hoại tử hậu môn hoặc bệnh ung thư.

Biến chứng bệnh trĩ ngoại nguy hiểm như thế nào?

Biến chứng của bệnh trĩ ngoại

Biến chứng của bệnh trĩ ngoại

– Trĩ ngoại tắc mạch (hay còn được gọi là sa nghẹt búi trĩ) là một biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra khi búi trĩ ngoại bị kẹt và tắc nghẽn lưu thông máu. Điều này xảy ra gây ra tình trạng xuất huyết, hình thành cục máu đông và gây ra các triệu chứng viêm sưng, đỏ tấy, gây nhiều đau đớn cho người bệnh. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến tình trạng hoại tử hậu môn gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, thậm chí là cả tính mạng người bệnh.

– Nhiễm trùng, lở loét: Nếu các búi trĩ bị tổn thương và nhiễm trùng nghiêm trọng, người bệnh có thể nhận thấy triệu chứng sưng đỏ và đau rát hậu môn. Nếu không sớm điều trị khắc phục, viêm nhiễm có thể tạo thành vết lở loét, áp xe, chảy nhiều dịch mủ hoặc thậm chí là rò hậu môn.

– Xuất huyết nặng: Các búi trĩ có thể bị chảy máu khi người bệnh đi ngoài, điều này có thể trở nặng hơn nếu búi trĩ sưng to và sa ra ngoài hậu môn làm chảy máu với lượng lớn. Tình trạng xuất huyết quá mức có thể gây thiếu máu, chóng mặt buồn nôn, xanh xao và làm suy kiệt cơ thể.

– Rối loạn co thắt hậu môn: Khu vực co thắt hậu môn bị búi trĩ xâm lấn và cản trở tắc nghẽn sẽ khiến việc đi đại tiện gặp nhiều khó khăn, thậm chí khiến người bệnh mất cảm giác và mất tự chủ trong quá trình đại tiện.

– Ảnh hưởng khác: Bệnh trĩ có thể gây ra rối loạn tiêu hóa, tạo ra cảm giác đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, nôn mửa và có thể dẫn đến viêm nhiễm phụ khoa ở phụ nữ. Ngoài ra, triệu chứng khó chịu và đau đớn do bệnh trĩ ngoại có thể ảnh hưởng đến tâm lý, khiến người bệnh lo lắng, căng thẳng, giảm chất lượng cuộc sống và ảnh hưởng đến cả hoạt động sinh hoạt vợ chồng.

Phương pháp chẩn đoán trĩ ngoại

Chẩn đoán bệnh trĩ ngoại

Chẩn đoán bệnh trĩ ngoại

– Kiểm tra lâm sàng: Bác sĩ sẽ trao đổi với bệnh nhân để hiểu rõ các triệu chứng và dấu hiệu mà bệnh nhân đang gặp phải, bao gồm các triệu chứng như đau nhức, ngứa rát, chảy máu sau khi đi ngoài, sưng tấy vùng hậu môn hoặc bất kỳ tình trạng bất thường khác liên quan đến khu vực hậu môn và trực tràng. Bác sĩ cũng sẽ tiến hành kiểm tra vùng hậu môn trực tràng của bệnh nhân bằng tay để tìm kiếm các búi trĩ ngoại, đánh giá kích thước và tính chất của chúng.

– Nội soi: Đây là phương pháp kiểm tra hậu môn và trực tràng bằng cách sử dụng ống nội soi để kiểm tra lớp niêm mạc và xác định các búi trĩ ngoại. Các phương pháp nội soi gồm có nội soi trực tràng, nội soi ruột kết và nội soi sigmoidoscopy

Cách điều trị trĩ ngoại

Phương pháp nội khoa

– Sử dụng thuốc: Bác sĩ có thể đề xuất một số loại thuốc dạng uống hoặc thuốc bôi để giảm sưng viêm, giảm triệu chứng của trĩ ngoại. Ngoài ra, một số loại thuốc cải thiện tăng cường lưu thông máu như kem chứa hydrocortisone hoặc các loại thuốc chống viêm khác có thể được sử dụng.

– Áp dụng nhiệt: Người bệnh có thể thực hiện chườm đá lạnh hoặc ngâm rửa hậu môn trong nước muối ấm để giảm sưng và đau rát ở vùng hậu môn. Tuy nhiên cần tìm hiểu kỹ cách thực hiện trước khi áp dụng để tránh gây thêm tổn thương và viêm nhiễm ở khu vực búi trĩ sưng đau.

– Thay đổi lối sống và chế độ ăn uống: Người bệnh nên tăng cường vận động các hoạt động thể chất nhẹ nhàng và phù hợp, tránh ngồi hoặc đứng làm việc quá lâu, thường xuyên vận động và thay đổi tư thế. Bổ sung chế độ ăn uống giàu chất xơ từ rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên cám và uống đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể để hỗ trợ tiêu hóa – nhuận tràng, làm mềm phân và giảm triệu chứng táo bón.

– Điều chỉnh thói quen đại tiện: Không nên nín nhịn khi có nhu cầu đại tiện để tránh tạo áp lực lên hậu môn. Đồng thời hạn chế việc ngồi lâu trên bồn cầu, sử dụng điện thoại và lau chùi hoặc chà xát quá mạnh khu vực hậu môn khi đại tiện. Vệ sinh hậu môn sạch sẽ sau khi đại tiện, có thể ngâm rửa bằng nước ấm để kích thích lưu thông máu, giảm sưng đau và viêm nhiễm xảy ra.

Cách điều trị trĩ ngoại

Cách điều trị trĩ ngoại

Phương pháp ngoại khoa

Các phương pháp ngoại khoa thường được sử dụng để loại bỏ các búi trĩ ngoại lớn và gây ra các triệu chứng hoặc biến chứng nghiêm trọng. Trong phẫu thuật này, bác sĩ sẽ loại bỏ toàn bộ hoặc một phần búi trĩ bằng cách cắt bỏ chúng trực tiếp hoặc thông qua các phương pháp đặc biệt. Đây là phương pháp hiệu quả nhưng cần thời gian nghỉ dưỡng để hồi phục sức khỏe sau phẫu thuật.

Lưu ý: Đối với các trường hợp trĩ ngoại ở phụ nữ sau sinh, bác sĩ thường chỉ áp dụng các phương pháp nội khoa để điều trị. Chủ yếu chị em cần thay đổi thói quen sinh hoạt, ăn uống và đại tiện lành mạnh hơn, đồng thời sử dụng thêm các loại thuốc bôi tại chỗ, thuốc nhuận tràng,… bổ sung nhiều chất xơ và nước. Nếu xảy ra các triệu chứng nghiêm trọng thì bác sĩ sẽ điều trị thêm cho từng trường hợp cụ thể.

Để có được phương pháp điều trị bệnh trĩ ngoại hiệu quả, bệnh nhân nên đến thăm khám và trao đổi ngay với các bác sĩ tại cơ sở chuyên khoa bệnh đường tiêu hóa, hậu môn trực tràng Phòng Khám Đa Khoa Hữu Nghị Đà Nẵng để nhận sự hỗ trợ và điều trị phù hợp nhất, từ đó hạn chế biến chứng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và cuộc sống.

Hy vọng rằng bài viết “Bệnh trĩ ngoại: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị” đã mang đến thêm nhiều thông tin hữu ích và cần thiết cho bạn đọc quan tâm tham khảo. Nếu cần tư vấn hoặc hỗ trợ y tế thì xin nhanh chóng gọi ngay đến số đường dây nóng sau: Hotline: 039 957 5631 hoặc nhắn tin vào đường link bên cạnh: >>Tư Vấn Trực Tuyến<<. Đội ngũ chuyên viên y tế luôn túc trực 24/24 tại phòng khám đa khoa Hữu Nghị sẽ hỗ trợ, đồng thời lên lịch thăm khám – điều trị ngay cho bạn.